این مطلب را برای دوستانتان هم ارسال کنید :



آیا زندگی سالم شیوه ای دارد؟


زمان تقریبی مطالعه 7دقیقه
 
افزايش شيوع بيماري هاي مزمن و شرايط ناتوان كننده ، همراه با اميد به زندگي بيشتر و افزايش ميانگين سن مردم ، از عوامل  افزايش بار بيماري اند . شرايطي نظير بيماري قلبي ، سرطان ، ديابت ، بيماري هاي مفصلي و ناراحتي هاي رواني ؛ عامل اكثريت عمده مرگ و ناتواني اند . بسياري از مشكلات بهداشتي قابل پيشگيري اند يا حداقل  مي توان شروع شان را به تعويق انداخت. همچنين در طول 20 سال گذشته مشاهده شده است كه بخش قابل توجهي از 10 علت مرگ، ناشي از عوامل قابل پیشگیری اجتماعي و شيوه زندگي مي باشد .
شيوه زندگي مردم عامل مؤثر و مهمي در سلامت جسمي ، رواني و  اجتماعي و در نهایت تندرستي آنان است، بويژه وقتي كه در ارتباط با رفتارهاي مخاطره آميز نظير استعمال سيگار و نداشتن تحرك جسمانی مطرح مي شود، بطور خاص به عنوان عملكردي ارادي ( نتيجه انتخابهاي شخصي افراد ) تلقی مي شود. يك شيوه زندگي سالم معمولاً بعنوان يك زندگي متعادل مشخص  مي شود كه درآن هر شخصي بطور آگاهانه انتخاب مي كند . البته، مجموعه انتخاب ها ، متأثر از بسياري از عوامل است. برخي از مشكلات بهداشتي به سهولت رفع شدني است ( مثل نبستن كمربند ايمني ). اما بسياري از مشكلات بهداشتي نظير عدم تحرك جسمانی، تغذيه نامناسب ، استعمال سيگار و سوء مصرف مواد ريشه در فرهنگ و شرايط اقتصادي – اجتماعي دارند و رويارويي با آنها بسيار مشكل است. بسياري از رفتارهاي مؤثر در شرايط سلامت، خواه بهبود سلامت يا بيماري ، بطور واضحي در ارتباط مستقیم تقابل بين شيوه زندگي مردم و محيط اجتماعي آنها هستند. 
 
يك شيوه زندگي سالم مي تواند به عنوان تعريفي عمومي از رفتار مردم در سه بعد درون افراد ، محيط هاي اجتماعي آنها ( خانواده، همسالان، جامعه، محل كار) و رابطه بين افراد و محيط هاي اجتماعي آنان در نظر گرفته شود. بيشتر تعاريف جدید شيوه زندگي : تأثير عوامل اجتماعي ، اقتصادي و محيطي را  بر شيوه زندگي مورد توجه قرار داده اند . نسبت تعیین کننده های سلامتی به شرح زیر است :
 
همانطوری که در نمودار می بینیم نیمی از تعیین کننده های سلامتی انسان را شیوه زندگی  شامل می شود که لازم است اشاره ایی به این شیوه ها داشته باشیم .
1_ تغذیه یا بعبارتی خوب غذا خوردن
2_ عدم استفاده از دخانیات و مواد مخدر
3_ فعالیت جسمانی و ورزش
4_ مدیریت فردی 
5_ مهارتهای خود آگاهی
6_ مهارت حل مسئله و تصمیم گیری
7_ مدیریت استرس و تقابل سازگارانه
 شيوه زندگي بطور اساسي تصويري از فرهنگ است . عادات بد بهداشتي افراد، موجب ايجاد مخاطرات خود خواسته براي آنها مي شود. وقتي كه مخاطرات مذكور موجب بيماري  يا مرگ شود، مي توان شيوه زندگي قرباني را عامل مؤثر يا موجب بيماري يا مرگش دانست. مباحث اوليه شيوه زندگي بطور ابتدايي بر تغذيه، تحرك جسماني، استعمال دخانيات و مصرف الكل متمركز بود.  برنامه هاي بهبود شيوه زندگي نيز متكي بر اين تصور بود كه اطلاعات و آموزش مي تواند شيوه هاي زندگي را تغيير دهد . طبق تعريف سازمان جهانی بهداشت، شيوه زندگي راهي براي زندگي بر اساس الگوهاي قابل تعريف رفتاری است كه از طريق تعامل بين خصوصيات فردي ، تعاملات اجتماعي و شرايط زندگي اجتماعي_ اقتصادي و محيطي يك فرد تعيين مي شود . اما آنچه که در اینجا به آن پرداخته می شود ارتباط شیوه زندگی سالم و سلامت روان است که بطور مشروح به آن می پردازیم.
در شیوه سالم زندگی سه مورد مهارتهای خودآگاهی، مهارت حل مسئله و مدیریت استرس  ارتباط بسیار تنگاتنگی با سلامت روان دارند که یکی از عوامل تعیین کننده سلامتی می باشد و به تفصیل به ان می پردازیم.
1_ مهارتهای خوداگاهی
_ يكي از مهمترين عواملي كه به ما كمك مي كند زندگي خوب و موفقي داشته باشيم ، اين است كه خود را بشناسيم ، احساس خوبي در مورد خودمان  داشته باشيم و از كسي كه هستيم، شاد و راضي باشيم. یکی ازاصول مهم خودآگاهی عزت نفس است. عزت نفس به احساس ارزشمندي شخص اشاره داردكه تحت تاثيرعوامل عملكرد، موفقيت ها، توانايي ها، ظاهر شخصي و قضاوت هاي افراد مهم است. عزت نفس پيامد مجموعه اي از عوامل فردي ، اجتماعي وخانوادگي است. عزت نفس بالا موجب اعتماد به نفس مي شود كه تصميم گيري خوب و مستقلانه و برخورد مناسب با تعارضات بين فردي را تسهيل مي نمايد. عزت نفس افراد در محيط حمايت كننده  و مثبت تقويت مي شود. 
_
براي داشتن عزت نفس بالا افراد بايد اول بدانند چه چيزي در آنان احساسات خوب بوجود مي آورد و سپس به گونه اي برنامه ريزي كنند كه اين نوع رويدادها در زندگي شان رخ دهد. 
یکی دیگر از مهمترين اجزای مهارت خود آگاهي ،شناخت احساسات است. احساسي كه هر كس درباره خود دارد به آن خود پنداره می گویند، خود پنداره  نقش مهمي در سلامت روان فرد دارد. 
به برداشت واحساسی كه هر فرد درباره خود دارد، خود پنداره مي گويند.
_ برای اینکه  خود پنداره را اصلاح کنید .
_ هيچگاه پس از يك يا دو تجربه بد از خودتان خود پنداره منفي نسازيد. اوضاع را بررسي كنيد .
_ به هر اندازه كه مي توانيد به طور واقع بينانه تر به خود نگاه كنيد و نقاط قوت و ضعف خود را بشناسيد.
2_ با تعيين اهداف خاص و رسيدن به آنها سعي كنيد نقاط ضعفتان را اصلاح كنيد 
3_ مهارت حل مسئله و تصمیم گیری را بیاموید.
راه حل مسئله، يك "پاسخ مقابله‌اي" است. وقتي فردي به حل مسئله مي‌پردازد، نوعي مقابله انجام مي‌دهد. مقابله‌ي فرد مي‌تواند مؤثر يا نامؤثر باشد. زماني مقابله مؤثر است كه مسئله حل شود و البته مسئله به‌گونه‌اي حل شود كه حداكثر نتايج، مثبت به‌دست آمده و حداقل عواقب منفي به ‌بار آيد. 
 
     فرد به‌منظور حل  يك  مسئله به‌جاي مقابله های  غير مؤثر بايد:
_ متوجه شود مسئله‌اي به‌وجود آمده ‌است و وجود مسئله‌ را انكار نكند. 
_ آنچه را كه اتفاق افتاده است به شكل يك مسئله ببيند و نه به عنوان يك مشكل لاينحل.
_ توجه داشته باشد كه حل مسئله براي سلامت رواني و رفاه اجتماعي او اهميت دارد. 
_ به اين باور رسيده باشد كه خودش قادر به حل مسئله است و مسئله نيز قابل حل شدن است.
_ بداند كه حل مسئله نياز به زمان و تلاش دارد و مايل باشد زمان كافي را به حل مسئله اختصاص بدهد.
از کمک خواستن در صورت نیاز کوتاهی نکنید
4_ مديريت استرس و مقابله هاي سازگارانه
استرس يك تجربه هيجاني است كه با تغيرات بيوشيمياي، روان شناختي و رفتاري همراه مي شود. 
 
عوامل تأثيرگذار بر تجربه استرس عبارتند از: 
تفاوتهاي فردي  ،  رابطه فرد و محيط ، فرايند ارزيابي فرد 
راهبردهاي مقابله با استرس: 
آرامسازي ، مديريت زمان ، مديريت فشارهاي تحصيلي ، آموزش رفتار جرات مند ، حل مسئله ، آموزش مهارت هاي مقابله اي سازگارانه ،  مقابله با افكار غير منطقي ، ورزش ، تغذيه 
توصيه هاي كوچك براي مقابله سازگارانه با استرس و بالا بردن توان مقابله
محيط فيزيكي خود را تنظيم كنيد ، برنده ها را انتخاب كنيد ، به خودتان جايزه بدهيد ، رسم و قاعده اي براي خود مقرر كنيد ، به زندگي معنوي خود غنا ببخشيد ، دفتر يادداشت روزانه داشته باشيد . از كمال گرايي روي برگردانيد . از سرعت خود بكاهيد . همواره برا ي تغيير آماده باشيد . به تعطيلات برويد . يك سرگرمي براي خودتان درست كنيد . محيط فيزيكي خود را تنظيم كنيد ، خودتان را تشويق كنيد 
چند راهکار کوچک برای مقابله با استرس
محدوديت‌هايتان را بسنجيد و سپس بگوييد ” نه “  ، اهداف كوتاه مدت تعيين كرده و آنها را اولويت بندي كنيد ، كارها را به ديگران محول كنيد . در چهار چوب توانايي مالي خودتان زندگي كنيد.
از “نه” گفتن خجالت نکشید. اگر در مواردی “بله” گفتن را دوست ندارید   بگوئید : ”نه” 
مهارتهاي خود را در مديريت زمان افزايش دهيد . وقت  تلف  نكنيد /  كارها را به تعویق نیاندازید . يك زنگ تفريح يا زماني براي فرار براي خودتان درنظر بگيريد . جايي يا زماني براي اتفاقات غير مترقبه در نظر بگيريد. 
 
زندگیتان نظم داشته باشد ، برنامه کاری روز بعد را مهیا کنید  و موارد فراموش شدنی را یادداشت نمائید .
 
 
 

این مطلب را برای دوستانتان هم ارسال کنید :



  افزايش شيوع بيماري هاي مزمن و شرايط ناتوان كننده ، همراه با اميد به زندگي بيشتر و افزايش ميانگين سن مردم ، از عوامل  افزايش بار بيماري اند . شرايطي نظير بيمار